ΈΜΜΗΝΟΣ ΚΥΚΛΟΣ
Η πρώτη μέρα κάθε εμμηνορρυσιακού κύκλου αρχίζει με την έναρξη της περιόδου (αίμα). Κάθε εμμηνορρυσιακός κύκλος διαιρείται σε δύο φάσεις. Η πρώτη φάση χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη και ωρίμανση ενός ωαρίου, ενώ η δεύτερη σηματοδοτείται από την ωορρηξία έως την πρώτη μέρα του επόμενου κύκλου.
Η δεύτερη φάση του κύκλου, συνήθως είναι και η σταθερή φάση, η οποία διαρκεί 14 ημέρες. Έτσι, σε κύκλο 28 ημερών η ωορρηξία γίνεται την 14η μέρα. Σε κύκλο 30 ημερών η ωορρηξία γίνεται την 16η ημέρα, ενώ σε κύκλο 25 ημερών η ωορρηξία γίνεται την 11η μέρα (η διάρκεια από την ωορρηξία μέχρι την περίοδο είναι σταθερή, 14 ημέρες).
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΥΚΛΟΥ
Κάθε μήνα λοιπόν, σε μια γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας, η υπόφυση, ένας αδένας που βρίσκεται στη βάση του εγκεφάλου, στέλνει ένα σήμα στις ωοθήκες που σκοπό έχει να διεγείρει τα ωοθυλάκια να αναπτυχθούν. Το σήμα αυτό δεν είναι άλλο από την ορμόνη που ονομάζεται θυλακιοτρόπος ορμόνη (FSH). Αυτή είναι και η ορμόνη τα επίπεδα της οποίας μετράμε την 2η με 5η ημέρα του κύκλου. Υπό την επίδραση της FSH, μια ομάδα ωοθυλακίων (που το καθένα από αυτά περιέχει κι ένα ωάριο) αρχίζει να αυξάνεται, όμως από την πέμπτη κιόλας ημέρα του αναπαραγωγικού κύκλου έχει ήδη επιλεγεί το ένα και μόνο κυρίαρχο ωοθυλάκιο, αυτό δηλαδή που θα οδηγηθεί σε ωοθυλακιορρηξία και θα απελευθερώσει το ώριμο για γονιμοποίηση ωάριο. Αυτό το κυρίαρχο ωοθυλάκιο μπορεί να είναι είτε στη δεξιά ωοθήκη, είτε στην αριστερή και η ωοθυλακιορρηξία συμβαίνει πάντα τυχαία, δηλαδή όχι απαραίτητα εναλλάξ. Καθώς μεγαλώνει, το ωοθυλάκιο παράγει μια σημαντική στεροειδής ορμόνη που ονομάζεται οιστραδιόλη. Η οιστραδιόλη είναι υπεύθυνη για την πάχυνση της εσωτερικής επένδυσης της μήτρας, δηλαδή του ενδομητρίου , σε αναμονή της πιθανής εμφύτευσης του εμβρύου. Τότε ο εγκέφαλος, ξανά από την υπόφυση, απελευθερώνει μια δεύτερη ορμόνη, που ονομάζεται ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH). Η απελευθέρωση της LH είναι το έναυσμα που επάγει την ωοθυλακιορρηξία. Έτσι, 36 ώρες μετά την απότομη αύξηση της LH, το ωοθυλάκιο απελευθερώνει ένα ώριμο ωάριο.
Μετά την απελευθέρωση του ωαρίου είναι γόνιμο 24 έως 48 ώρες. Το σπέρμα μπορεί να ζήσει στο σώμα της γυναίκας 3 μέρες.
Από κει και έπειτα, το βάρος πέφτει στις σάλπιγγες. Με το που απελευθερώνεται το ωάριο στην επιφάνεια της ωοθήκης, η σάλπιγγα της ίδιας πλευράς, καλείται να το «πιάσει» και να το τραβήξει μέσα της. Εάν δε μπορέσει να πιάσει το ωάριο, τότε η εγκυμοσύνη δεν μπορεί να συμβεί.
Ο μόνος τρόπος να βεβαιωθεί μια γυναίκα ότι είναι έγκυος είναι να κάνει τεστ εγκυμοσύνης ή υπέρηχο, ωστόσο υπάρχουν ορισμένα σημάδια και συμπτώματα που υποδηλώνουν ότι έχει γίνει η σύλληψη και έχει ξεκινήσει η διαδικασία της κύησης.
Κάθε γυναίκα είναι διαφορετική και το ίδιο ισχύει για την εμπειρία που θα έχει από την εγκυμοσύνη της. Δεν εκδηλώνουν όλες οι γυναίκες τα ίδια συμπτώματα στην εγκυμοσύνη τους και μάλιστα πολλές φορές η ίδια γυναίκα βιώνει με διαφορετικό τρόπο δύο εγκυμοσύνες της.
Τα πρώτα συμπτώματα της εγκυμοσύνης μοιάζουν πολύ με αυτά που εκδηλώνονται πριν από την περίοδο, επομένως μπορεί μια γυναίκα να μην καταλάβει αμέσως ότι είναι έγκυος. Στη συνέχεια θα δείτε μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα που εμφανίζονται σταδιακά τις πρώτες μέρες της εγκυμοσύνης.
1. Η καθυστέρηση της περιόδου είναι το πιο χαρακτηριστικό και σύνηθες σύμπτωμα εγκυμοσύνης. Ωστόσο, αρκετές γυναίκες δεν σημειώνουν τις ημέρες του κύκλου τους ή έχουν ακανόνιστο κύκλο, οπότε δεν μπορεί να θεωρηθεί από μόνο του αξιόπιστο σύμπτωμα.
2. Η κολπική αιμορραγία ή ακόμη και τα ίχνη αίματος αποτελούν συχνά πρώιμη ένδειξη εγκυμοσύνης. Στην περίπτωση αυτή ονομάζεται «αιμορραγία εμφύτευσης» και, όπως υποδεικνύει και το όνομά της, οφείλεται στη διαδικασία ενσωμάτωσης του γονιμοποιημένου ωαρίου στο τοίχωμα της μήτρας. Η αιμορραγία εμφύτευσης παρατηρείται περίπου στο 25% των κυήσεων, ωστόσο μόλις το 3% των γυναικών την αναγνωρίζουν ως το πρώτο σύμπτωμα της εγκυμοσύνης τους. Στην περίπτωση αυτή το αίμα μπορεί να έχει κοκκινωπό, ροζ ή και καφετί χρώμα και διαρκεί λιγότερο από τρεις ημέρες.
3. Η πρωινή ναυτία συνήθως εμφανίζεται κατά την τέταρτη με έκτη εβδομάδα της κύησης, ωστόσο σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί ένα από τα πρώτα συμπτώματα της εγκυμοσύνης. Είναι πιθανό η ναυτία να εμφανιστεί ακόμη και εντός των πρώτων δύο εβδομάδων της κύησης. Αν και συνηθίζουμε να αποκαλούμε τη ναυτία της εγκυμοσύνης «πρωινή ναυτία», μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας.
4. Το αίσθημα κόπωσης και η δύσπνοια είναι δύο ακόμη συμπτώματα εγκυμοσύνης που εμφανίζονται αρκετά νωρίς. Η κόπωση αποδίδεται στην αύξηση των επιπέδων προγεστερόνης, μιας ορμόνης που προωθεί την υπνηλία. Από την άλλη, η δύσπνοια συνδέεται με τις αυξημένες απαιτήσεις του εμβρύου σε οξυγόνο και συνήθως επιμένει καθ’ όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
5. Η συχνουρία είναι ένα σύμπτωμα που εμφανίζεται αρκετά νωρίς στην εγκυμοσύνη και «ακολουθεί» τη γυναίκα ακόμη και μέχρι την ημέρα του τοκετού. Οι συχνές επισκέψεις στην τουαλέτα είναι αποτέλεσμα των ορμονικών μεταβολών της εγκυμοσύνης, οι οποίες προωθούν την αυξημένη ροή αίματος προς τα νεφρά.
6. Άνοδος της θερμοκρασίας του σώματός στα αρχικά στάδια της εγκυμοσύνης τους. Επίσης, η θερμοκρασία του σώματός τους ανεβαίνει πιο εύκολα κατά τη σωματική άσκηση ή όταν έχει ζέστη.
7. Ταχυπαλμίες και οι αρρυθμίες είναι ιδιαίτερα συχνές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και οφείλονται στις ορμονικές μεταβολές που συμβαίνουν στο γυναικείο σώμα.
8. Μεταξύ της τέταρτης και της έκτης εβδομάδας ξεκινούν και οι αλλαγές στο στήθος, με τις γυναίκες να παρατηρούν αυξημένη ευαισθησία, πρήξιμο και μούδιασμα. Αργότερα, περίπου στην εντέκατη εβδομάδα, το στήθος μεγαλώνει αρκετά και παρατηρούνται αλλαγές και στις θηλές.
9. Η αύξηση των επιπέδων των οιστρογόνων και της προγεστερόνης επηρεάζουν και τη διάθεση. Η γυναίκα γίνεται πιο ευέξαπτη και ευσυγκίνητη, ενώ έχει περισσότερες και πιο έντονες εναλλαγές στη διάθεσή της μέσα στην ημέρα.
10. Περίπου όπως συμβαίνει και πριν την περίοδο, η εγκυμοσύνη χαρακτηρίζεται στα πρώτα της στάδια και από φούσκωμα και επεισόδια δυσκοιλιότητας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ορμόνες επηρεάζουν και το πεπτικό σύστημα.
11. Οι ορμονικές μεταβολές της εγκυμοσύνης οδηγούν σε χαλάρωση της βαλβίδας που ενώνει το στομάχι με τον οισοφάγο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να κινούνται ανοδικά τα οξέα του στομάχου στον πεπτικό σωλήνα, προκαλώντας καούρες.
ΥΓΙΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ
Για να αυξήσετε τις πιθανότητές σας για μια υγιή εγκυμοσύνη για εσάς και το μωρό σας, θα πρέπει να σκεφτείτε τα ακόλουθα:
• Διατηρήστε μια καλά ισορροπημένη δίαιτα
• Διακόψτε το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ.
Η πιο κρίσιμη περίοδος για την ανάπτυξη του εμβρύου είναι από τη σύλληψη μέχρι τους τρεις πρώτους μήνες.
Θα πρέπει να συμβουλευθείτε αμέσως το γιατρό σας για την κατάλληλη φροντίδα και διατροφικές συμβουλές.